Danh Mục Bài Viết

Gạch xây không trát là gì?

Công trình nhà gỗ cổ truyền (ảnh: GKTV)

Gạch xây không trát là loại gạch được sản xuất và thi công với mục đích giữ lại nguyên bản toàn bộ bề mặt mộc sau khi xây xong. Công trình sẽ hoàn toàn bỏ qua công đoạn tô trát vữa xi măng, sơn lót hay sơn phủ màu thông thường. Trong đời sống thường nhật, dòng vật liệu này còn được biết đến với tên gọi ngắn gọn là gạch không trát, gạch mộc hoặc gạch trần.

Về phân loại cốt liệu, gạch không trát có thể tồn tại dưới dạng gạch đất nung truyền thống hoặc gạch không nung. Tuy nhiên, điểm khác biệt mang tính chất quyết định của gạch không trát so với các dòng gạch xây thông thường nằm ở tiêu chuẩn kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt trong khâu sản xuất:

Tường gạch không trát (ảnh: GKTV)

  • Độ vuông vắn và sắc nét: Các cạnh và góc của viên gạch phải thẳng tuyệt đối, không được có hiện tượng sứt mẻ hay cong vênh do nhiệt độ nung.

  • Sự đồng đều về kích thước: Dung sai kích thước giữa các viên gạch phải tiệm cận mức bằng không để khi xếp chồng tạo mạch không bị lệch dòng.

  • Bề mặt hoàn thiện nâng cao: Mặt ngoài của gạch có thể được xử lý mịn màng hoặc tạo nhám, tạo vân giả cổ nghệ thuật nhưng không được phép có các lỗ rỗng lớn hay khuyết cốt liệu.

Gạch gốm hoả biến xây không trát (ảnh: GKTV)

Mục đích cốt lõi của việc ứng dụng gạch xây không trát là tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên, phô diễn các đường chỉ mạch vữa được miết tinh tế, tạo nên cấu trúc hình học bắt mắt. Đây là ngôn ngữ thiết kế kinh điển cho các phong cách kiến trúc thô mộc, phong cách công nghiệp, phong cách Đông Dương hay xu hướng kiến trúc sinh thái mộc mạc.

Xem thêm: Gạch xây không trát giá rẻ mua ở đâu? Báo giá gạch xây không trát mới nhất

Gạch xây không vữa là gì?

Gạch xây không vữa là một giải pháp đột phá hoàn toàn về mặt kết cấu vật lý và biện pháp thi công. Đúng như tên gọi cấu trúc, đây là loại gạch khi tiến hành xây dựng sẽ không sử dụng đến hỗn hợp vữa truyền thống (gồm xi măng, cát, nước trộn đều) để tạo sự liên kết giữa các hàng gạch với nhau.

Thi công gạch xây không dùng vữa (ảnh: Sưu Tầm)

Dòng vật liệu này còn có tên gọi mang tính kỹ thuật là gạch block tự chèn, gạch khóa âm dương, hoặc tên gọi dân dã được giới xây dựng cực kỳ yêu thích là "gạch Lego". Sự tương đồng với trò chơi xếp hình Lego xuất phát từ cấu tạo cơ học thông minh của viên gạch: trên bề mặt trên và dưới của mỗi viên gạch đều được đúc sẵn hệ thống gờ nổi (phần dương) và rãnh lõm (phần âm) tương thích hoàn hảo với nhau.

Khi thi công, người thợ chỉ cần thực hiện thao tác xếp chồng các viên gạch lên nhau, các khớp khóa âm dương sẽ tự động khít chặt và khóa chặt vị trí của nhau. Hệ thống này tự bản thân nó tạo ra một lực liên kết ma sát và cơ học vô cùng bền vững, giúp định hình bức tường thẳng đứng một cách chuẩn xác mà không cần một giọt vữa nào ở các mạch ngang và dọc.

Gạch Lego (ảnh: GKTV)

Bảng so sánh chi tiết gạch xây không trát và gạch xây không vữa

Để giúp chủ đầu tư, kiến trúc sư và nhà thầu có cái nhìn trực quan, không còn bị nhầm lẫn giữa hai loại vật liệu này, dưới đây là bảng đối sánh chi tiết dựa trên các tiêu chí kỹ thuật thực tế:

Tiêu chí so sánh Gạch xây không trát Gạch xây không vữa
Vật liệu liên kết Bắt buộc sử dụng vữa xi măng cát truyền thống hoặc keo dán gạch chuyên dụng để gắn kết mạch gạch. Hoàn toàn không dùng vữa xi măng ở các mạch. Có thể dùng một lượng rất nhỏ keo bọt chuyên dụng tại một số điểm khóa nếu cần.
Kỹ thuật thi công Xây hàng bằng hàng, dùng bay rải vữa, căn dây búng mực cẩn thận. Bắt buộc phải có công đoạn miết mạch chỉ vữa đều đặn. Lắp ghép bằng cách đặt các khớp âm dương sập vào nhau theo nguyên lý Lego, không tốn thời gian rải và dọn vữa rơi vãi.
Yêu cầu tay nghề thợ Đòi hỏi thợ cả có tay nghề cao, tỉ mỉ, mắt thẩm mỹ tốt để mạch vữa sạch sẽ, không lem nhem lên bề mặt gạch. Không đòi hỏi thợ lành nghề. Lao động phổ thông chỉ cần được hướng dẫn trong vài tiếng là có thể tự tay thi công chuẩn xác.
Tốc độ thi công Tương đối chậm, thậm chí lâu hơn gạch thường do mất nhiều thời gian căn chỉnh mạch chỉ nghệ thuật. Thần tốc, nhanh gấp 3 - 5 lần so với gạch thông thường nhờ lược bỏ toàn bộ thời gian trộn vữa, rải vữa và chờ vữa khô.
Bề mặt hoàn thiện Bề mặt để trần mộc mạc, lộ rõ từng viên gạch và đường mạch vữa tạo điểm nhấn trang trí nghệ thuật. Có thể để trần mộc (nếu dòng gạch cao cấp phẳng) hoặc tiến hành tô trát, bả thạch cao, sơn nước bình thường như tường gạch cổ truyền.
Khả năng chống thấm Phụ thuộc vào chất lượng gạch và lớp sơn bóng bảo vệ (như phủ hydrophobic). Nếu mạch vữa hở rất dễ bị thấm nước. Rất tốt nhờ cấu trúc rãnh khóa thông minh ngăn nước len lỏi theo chiều ngang và các khoang rỗng giúp triệt tiêu mao dẫn.
Cách âm và cách nhiệt Ở mức trung bình khá đối với gạch đất nung đặc, phụ thuộc lớn vào độ dày của bức tường xây. Vượt trội nhờ hệ thống các lỗ rỗng chứa không khí bên trong lõi viên gạch, tạo ra lớp đệm cách âm, cách nhiệt tự nhiên.

Ưu và nhược điểm của từng loại gạch không trát và không vữa

Mỗi loại vật liệu sinh ra đều mang trong mình những sứ mệnh kiến trúc riêng biệt với những điểm mạnh và điểm yếu bổ khuyết cho nhau. Việc nắm rõ các khía cạnh này sẽ giúp bạn tối ưu hóa được công năng sử dụng và kiểm soát tốt dòng tiền đầu tư.

thi công tường gạch xây không trát

Thi công tường gạch gốm xây không trát (ảnh: GKTV)

Ưu - nhược điểm của gạch xây không trát

Ưu điểm vượt trội

Điểm cộng lớn nhất của gạch xây không trát chính là giá trị thẩm mỹ trường tồn. Bức tường gạch mộc mang lại cảm giác ấm áp, gần gũi nhưng không kém phần cá tính, tạo nên một dấu ấn độc bản cho công trình.

Về mặt kinh tế lâu dài, việc không trát tường giúp chủ nhà tiết kiệm được toàn bộ chi phí mua sơn nước, vữa trát và nhân công hoàn thiện bả. Đồng thời, tường gạch mộc chất lượng cao có độ bền màu gần như vĩnh cửu, không lo bị bong tróc các mảng sơn do độ ẩm hay thời gian.

tường gạch xây không trát

Cận cảnh tường gạch mộc (ảnh: GKTV)

Nhược điểm cần lưu ý

Do bề mặt gạch tiếp xúc trực tiếp với môi trường, nếu kỹ thuật xử lý chống thấm ban đầu không tốt, tường rất dễ bị ẩm mốc, rêu phong xâm nhập vào các kẽ mạch vữa, gây mất thẩm mỹ. Thêm vào đó, việc thi công hệ thống điện nước ngầm trên tường gạch không trát cực kỳ phức tạp. Thợ điện nước không thể đục khoét tùy tiện rồi trát vá lại như tường thường, mà phải tính toán sơ đồ đường ống cực kỳ chuẩn xác từ trước khi đặt viên gạch đầu tiên, hoặc phải chấp nhận đi ống điện nổi dạng ống đồng/ống sắt decor.


Tường gạch không trát đòi hỏi thợ xây có tay nghề cao (ảnh: GKTV)

Ưu - nhược điểm của gạch xây không vữa

Ưu điểm vượt trội

Gạch không vữa là cứu cánh cho những công trình đòi hỏi tiến độ bàn giao gấp. Việc cắt giảm hoàn toàn cát, xi măng trộn mạch giúp công trường luôn khô ráo, sạch sẽ, giảm thiểu rác thải xây dựng, thân thiện tối đa với môi trường.

Nhờ cấu trúc rỗng sâu, khả năng cách âm giữa các phòng và cách nhiệt chống nóng hướng Tây của dòng gạch này đạt hiệu quả vô cùng ấn tượng. Một ưu điểm đặc biệt nữa là tính cơ động: các bức tường gạch lắp ghép hoàn toàn có thể tháo dỡ, di dời và tái sử dụng các viên gạch nguyên vẹn tới 90%, cực kỳ tối ưu cho các mặt bằng kinh doanh thuê mướn.

Gốm Kiến Trúc Việt nhận sản xuất gạch theo yêu cầu (ảnh: Sưu tầm)

Nhược điểm cần lưu ý

Điểm yếu chí mạng của hệ thống gạch không vữa nằm ở yêu cầu khắt khe của phần móng và hàng gạch nền móng đầu tiên. Hàng gạch đầu tiên bắt buộc phải được định vị phẳng tuyệt đối bằng máy cân bằng laser. Nếu hàng gạch này bị lệch dù chỉ 1 milimet, sai số cơ học sẽ tích lũy theo chiều cao, dẫn đến hiện tượng bức tường bị nghiêng, mất kiểm soát cấu trúc ở các tầng trên. Ngoài ra, giá thành tính trên từng viên gạch đơn lẻ hiện tại vẫn cao hơn gạch tuynel truyền thống, đòi hỏi vốn đầu tư vật tư ban đầu lớn.

Xem thêm: Gạch Lego là gì? Ứng dụng gạch Lego tại nhiều công trình kiến trúc

Nên chọn gạch không trát hay gạch không vữa cho công trình của bạn?

Để đưa ra được câu trả lời chuẩn xác nhất, bạn cần thực hiện bài toán phân tích dựa trên ba yếu tố chủ đạo: phong cách thiết kế, mục đích sử dụng công trình và nguồn ngân sách thực tế.

Gạch gốm xây chùa (ảnh: GKTV)

Hãy ưu tiên chọn gạch xây không trát khi: Công trình của bạn là những không gian đề cao tính nghệ thuật, tạo trải nghiệm thị giác và không gian thư giãn cho khách hàng hoặc gia chủ. Điển hình như không gian quán cà phê phong cách đương đại, nhà hàng ẩm thực, các khu homestay, resort sinh thái, biệt thự vườn hoặc các mảng tường tạo điểm nhấn ở phòng khách, không gian giếng trời, mặt tiền ngoại thất. Đây là lựa chọn hoàn hảo khi bạn muốn một không gian có "gu" riêng biệt.

Hãy ưu tiên chọn gạch xây không vữa khi: Bạn đang cần xây dựng các công trình dân dụng như nhà lắp ghép thông minh, homestay dạng Bungalow cần đưa vào vận hành sớm để thu hồi vốn, tường bao nhà xưởng, văn phòng tạm, hoặc các công trình nằm ở địa hình hiểm trở, hải đảo, vùng sâu vùng xa – nơi mà việc vận chuyển từng bao cát, khối xi măng trở thành một bài toán chi phí vô cùng nan giải. Tốc độ lắp ghép nhanh và việc giảm thiểu vật liệu phụ sẽ bù đắp hoàn toàn chi phí phôi gạch ban đầu.

Nhà gỗ cổ truyền xây bằng gạch gốm (ảnh: GKTV)

Tựu trung lại, gạch xây không trát và gạch xây không vữa là hai giải pháp công nghệ hoàn toàn khác nhau, phục vụ cho những mục đích và triết lý kiến trúc riêng biệt. Việc hiểu rõ bản chất của từng loại vật liệu không chỉ giúp bạn làm việc hiệu quả với các kiến trúc sư, nhà thầu mà còn bảo vệ chính nguồn ngân sách đầu tư của mình khỏi những lãng phí không đáng có.

Hy vọng rằng với bài viết phân tích chuyên sâu này, bạn đã trang bị đầy đủ kiến thức để lựa chọn được dòng sản phẩm phù hợp nhất cho công trình tương lai. Hãy là một chủ đầu tư thông thái, đón đầu xu hướng vật liệu bền vững để kiến tạo nên những không gian sống vừa an toàn, vừa mang đậm giá trị thẩm mỹ cá nhân!

Xem thêm:

Địa chỉ đặt hàng:

Liên hệ ngay tới Gốm Kiến Trúc Việt để được tư vấn và báo giá chính xác nhất thông qua:

Website: Gốm Kiến Trúc Việt

Facebook: Gốm Kiến Trúc Việt

Youtube: https://www.youtube.com/@gomkientrucviet

Hotline: 0912.246.987

Địa chỉ showroom: Tầng trệt tòa nhà số 33 Cộng Hòa, P. Tân Sơn Nhất, TP. HCM

Xưởng sản xuất: 562 Lò Lu, P. Chánh Hiệp, TP. HCM